Editörden

---

Geçmişi Derlemek, Geleceği Kurgulamak
Kuruluşunun 50. yılı nedeniyle bu sayımızın dosya konusunu TMMOB ve Mimarlar Odası ile ilgili değerlendirmelere, yazılara ayıracağımızı duyurmuştuk. Değerli meslektaşımız Mücella Yapıcı İstanbul’da yürüttüğü sözlü tarih çalışmalarının yanı sıra dosyamızın editörlüğünü de üstlendi. İstanbul Büyükkent Şubesi Mimarlar Odası’nın kurucu şubesidir, kuruluşunda ev sahipliği yapmıştır, dolayısıyla bu sayımızdaki değerlendirmelerin şubemizle sınırlı olmayacağını, Oda’nın geneline ilişkin de olacağını bildirmek isterim.

50. yılı önemli yapan nedir? Yuvarlak rakamların cazibesinin ortama popülerlik katması rahatsız edici olabiliyor. Oysa böylesi yıldönümlerinin bir değerlendirme vesilesi olması kaçınılmaz. Bunca yılda yapılanların dökümünü hazırlamak, geriye bakma fırsatını kullanmak, Oda’nın birikimlerinin daha ileriki kuşaklara aktarılmasında varsa eksikliklerin tamamlanmasını sağlamak gerekiyor.

50. yıl dolayısıyla değişik etkinlikler düzenliyor. Bunlardan birisi 2 Ekim tarihinde kentimizde gerçekleştirilecek olan “Mimarlığa Saygı Yürüyüşü”. Ayrıca 9-10 Aralık tarihlerinde Ankara’da bir “Mimarlar Buluşması” düzenleniyor; bu buluşmada Oda’nın 50. yılı ile ilgili bir sempozyum gerçekleştirilecek ve çeşitli sergiler hazırlanacak. Ayrıca bu kapsamda değişik çalışmalar da yürütülüyor. Bunlardan biri sözlü tarih çalışmaları. Oda’nın bugünlere gelmesinde emeği geçmiş meslektaşlarımızla görüşmeler yapılıyor, kayda alınıyor. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir’de yoğunlaşan bu etkinlikler sonucunda oldukça iyi bir birikim sağlanacağını umuyoruz. Bu birikim ileride Oda’yla ilgili daha etraflı çalışma yapmayı düşünenler için önemli bir malzeme girdisi sağlayacaktır.

Geçtiğimiz aylarda Bursa Şubemizin düzenlediği Yapı Yaşam Kongresi’nde Oda’nın 50. yılı tartışıldı, bildiriler kitap halinde yayınlandı. Pek çok dergide bu kongreden hareketle de Mimarlar Odası ile ilgili değişik değerlendirmeler, yorumlar, yargılar yer aldı, alıyor. Bu sayımızda yer alan yazılar da dahil olmak üzere, bu konudaki çalışmaların bir yönüyle ilgili bir değerlendirmede bulunmak isterim. Bunca yıldır hepimizin değişik açılardan katkıda bulunduğumuz, farklı şekillerde ilişkiye geçtiğimiz bir kurumun tarihiyle ilgili olarak farklı yaklaşımlarda bulunmamız çok doğaldır ve gereklidir. Bir tür “Rashamon” örneği yaşıyoruz. Aynı olayın farklı anlatımlarını, gerek hafızalarımızın muzipliğinden, gerekse olayın geçtiği andaki görüş açımızın farklılığından kaynaklanan bir çeşitlilikte derliyoruz. Bu anlatıları destekleyecek belgelerin de eksikliğinin söz konusu olduğunu bildirmek gerekiyor. 50 yıl gibi kısa bir süre bile bazen arşivin badirelerden etkilenmesine yetiyor. Nesnel tarih şüphesiz farklı açılardan aktarılan öznelliklerden hareketle kendi anlatımını bulacaktır.

Mimarlar Odası’nın geçmişiyle ilgilenmek, birikimlerini derlemek, bugününü ve geleceğini kurgulamak anlamında önem taşıyor.

Mimarlar Odası’nın ilk Genel Sekreteri değerli meslektaşımız Aydın Boysan’la yaptığımız bir söyleşide, Oda’nın kuruluş yıllarında, Başbakan Adnan Menderes’in İstanbul yıkımları üzerine tavrını sormuştum. Bu görüşme üzerine de raflardan, sevgili Şener Özler’in daha önce alarak sakladığı bir yazısını gözden geçirmesi için kendisine verdim. Güncelliğini koruyan bu yazıyı hemen hiç düzeltmeden yayınlamamıza izin verdi; İstanbul hâlâ hırpalanıyordu.

* * *
Yayın Kurulumuzun önümüzdeki sayıların dosya konularıyla ilgili çalışmasını sizlerle paylaşmak isterim. 2005 Temmuz ayında kentimizde yapılacak olan UIA 2005 Dünya Mimarlık Kongresi’ne kadar çıkarmayı planladığımız üç sayının dosya konuları şunlar: sayı 14 (Aralık 2004): “Mimarlık ve Cinsiyet”; sayı 15 (Mart 2005): “Mimarlık ve Gelecek”; sayı 16 (Haziran 2005): “UIA İstanbul 2005”.

Yeni sayılarda görüşmek üzere…

H. Bülend Tuna