Editörden

---

Yeni Yıl Yeni Umutlar...


Kentimizin karşı karşıya kaldığı karmaşık sorunlara her geçen gün yenileri ekleniyor. Sorunların karşısında durmak, akılcı, toplum yararına çözümler üretebilmek ise güçlü bir dayanışmayı ve ortak ilkeleri gerektiriyor. Duyulan ortak endişe, dünya mirası değerlerine sahip İstanbul’un yitip giden özgün kültürleri, kentsel mekânları ve mimari karakteristikleri. Sorun sadece mimari kayıplarla sınırlı değil şüphesiz; ulaşım sorunları, doğal alan tahribatı, kaynak sorunları, kamusal alandaki hukuksuzluklarla da bütünleşerek dünya kenti İstanbul’un yaşam kalitesindeki düşüşü gözle görülür biçimde sergiliyor.

Çağdaş kentlinin yaşam kalitesi neleri kapsar? İnsan hakları, sağlık, eğitim hizmetleriyle hukuksal güvenliğin yanı sıra, her uygar kentte birey, önemli sosyal ve kültürel haklara da sahiptir. Yaşadığı çevrede sosyal güvenceyi, aidiyet duygularını, insan haklarını ve kültürel özgürlüklerini duyumsamak en doğal hakkıdır. Bugün dünyanın birçok metropolünde farklı kültür değerleri üzerinde odaklanan kavramsal yaklaşımların mimarlık alanındaki örneklerinden de söz etmek olanaklı. Çağdaş kültür politikaları, kentsel mekânda geçmişi ve izlerini yok etmek yerine, mekânı geçmişin izleri üzerinde yeniden üretebilen bir yaratıcılığı tartışıyor, bu bağlamda sivil toplumla bütünleşme arayışı gündemde. Hatta bu arayış, bazı Batı ülkelerinde çeşitli ödül kurumlarıyla da desteklenmekte.

Kentimizde ise bugünün kentsel, mimari ve kültürel politikaları neredeyse çağdışı kalmış bir anlayışla sürdürülmekte. Son dönemde İstanbul’da gözü kapalı gerçekleştirilen maddi-manevi “yıkımlar”, hiçbir bilimsel çerçevede, kültürel vizyonda karşılığını bulamaz oldu. Kentin kamusal, yeşil, kültürel miras alanları, çeşitli mimarlar ve şehir plancıları da ikna edilerek sermayeci politikalarla sonu gelmeyen yatırımlara açılıyor. Dönüşü giderek güçleşen bu süreç nereye kadar gidecek? Oscar Wilde, bir makalesinde “her şeyin fiyatını bilen, ancak değerini bilmeyen” topluluklardan söz ediyor. Kültürel değerleri toplumla paylaşamayan, ancak kolaylıkla ranta dönüştürebilen politikalar karşısında mimarlık kamusal sorumluluğunu nasıl koruyacak?

Sadece mimari tasarımı değil, hukuk, insan hakları, sosyal ve kültürel güvence gibi toplumsal alanları da kapsayan bu süreç karşısında, kentin ve mimarlığın sorunlarını dergimizde, bir kez daha çoksesli, bilimsel, araştırıcı, güçlü kalemlerin katkılarıyla tartışıyoruz. Bu sayımızın dosyasını, daha önce belirttiğimiz çerçeveye uygun olarak “Tarihî Dokuya Yaklaşım” başlığıyla hazırladık. Dosyamızın içeriğinde, konunun uzmanlarının farklı bakış açılarıyla getirdikleri değerlendirmeleri bulabilirsiniz. Kütüphane’mizde çok değerli yeni eserleri tanıtmaktan kıvançlıyız. Görüş ve İnceleme başlıklarımızda güncel konulara değinen ve günümüz tartışmalarına ışık tutacak açınımlara yer verdik. Tasarım sayfalarımızda ise, kent yaşamını renklendiren, sorgulamaya açan İstanbul Bienali’ne ait bir değerlendirmeyi bulabilirsiniz. Bir süredir olduğu gibi bu sayıda da 2010 Avrupa Kültür Başkenti sürecine ait yeni düşüncelere yer vermeyi sürdürüyoruz. Eğitim bölümünde, tarihî bir İstanbul alanına ait yaklaşımları ve gençlerin fikir projelerini sizlerle paylaşmak istedik. İçeriğimizi her zamanki gibi, Kent Arkeolojisi ve Farklı İnsanlık Durumları alanındaki değerli katkılarla tamamladık.

27. sayımızın dosya konusunu, “mimari tasarımda esneklik kavramı” olarak planladık. Esneklik, teoride ve uygulamada bir değişebilirlik ifadesi olmanın ötesinde, düşünsel içeriğiyle katılım, sürdürülebilirlik, süreç, demokrasi, disiplinler-arasılık fikirlerine de uzanan alanlara yayılmakta. Bu çerçevede katkı ve önerilerinizi beklediğimizi belirtmek isterim.

Bu sayımızı ilgiyle okuyacağınızı, içeriğinden yararlanacağınızı umuyor, bir sonraki sayımızda yeni başlıklarla buluşmayı diliyorum.

Tüm okuyucularımızın yeni yılı kutlu olsun.

Saygılarımla,
Deniz İncedayı