Editörden

---

Kenti Kentliyle Paylaşmak

Formula 1 tesisleri tamamlandı ve büyük yarışın İstanbul ayağı geçtiğimiz günlerde gerçekleştirildi. Katılım herkesi memnun etmiş olmalı ki sebep olanlar mahcubiyet duygusundan sıyrılmaya ve gururla ortalıkta dolaşmaya, projeye sahip çıkmaya başladılar. Boğaz Köprüsü yapılırken bu seçeneğin kentin ulaşım sorunları için son derece sakıncalı sonuçlar doğuracağını söyleyenlere karşı “gericilik, bağnazlık, vb.” suçlamaları yapanların, gündeme ikinci, üçüncü köprüler geldiğinde, ya da köprülerin ve bağlantı yollarının İstanbul planlamasını ne denli kötü etkilediğini, çarpık yapılaşmayı azdırdığını gördüklerinde hata yaptıklarını düşündüklerini sanmıyorum. Olsa olsa kentin böylesine yayılacağını öngördükleri için uygun ulaşım olanakları sağladıklarını düşünmüşlerdir.

Bir spor etkinliği gibi gösterilmesinin saçmalığı, araba tüketimini teşvik etmesi gibi pek çok olumsuz nedene rağmen, Formula 1’in yapılması uygun görülmüşse olabilecek en kötü yere yapılandırıldığı açıktır. Formula 1 için yapılaşmaya açılan alan, İstanbul gibi bir metropolün içme suyunu sağlayan Ömerli gölünü çevreleyen önemli bir su havzası. Şimdi hep birlikte bölgenin yapılaşma sürecini izleyeceğiz, bölgede arsa fiyatları tavan yapmış
durumda. Sonuçta İstanbul’un suyu daha uzak bölgelerden büyük bedeller ödenerek getirilmeye çalışılacak. Ömerli gölü de civarındaki ayrıcalıklı konutlar için bir rekreasyon alanı olarak kullanılacak: “Gölde dolunay keyfi en güzel Ömerli’de yaşanır”, neden olmasın? Belki de, civarında özel kulüp kartlarıyla girilebilen ve göle uzanan iskeleler üzerinde yarı açık servis alanlarıyla değişik güzellikler sunabilen sosyal merkezler için çok beklememiz gerekmeyecek.

“Kenti Paylaşmak / Sharing the City”, Uluslararası Mimarlar Birliği’nin bu yıl 3 Ekim’de kutlanacak olan Dünya Mimarlık Günü için belirlediği tema. Son derece ilginç açılımları olabilecek, değişik düzlemlerde tartışabileceğimiz bir söz. Farklılıklarla birlikte yaşamak doğal olarak kentte mümkün olabiliyor. Kentin kaynaklarının, sokaklarının, meydanlarının, yeşil alanlarının, çeperindeki ormanların, su havzalarının kentin/kentlinin malı olması, ortak yararlanılması, paylaşılması nasıl mümkün olabilecek? İnsanların, evinin salonuna girer gibi hiçbir ücret ödemeden girebildiği, dostuyla oturup sohbet
edebildiği mahalle parkının, kentin yaşam kalitesinin yükseltilmesine yaptığı katkı nasıl küçümsenemez, reddedilemezse, kentin civarındaki yeşil alanların, ormanların göllerin de tüm kentli için kullanılabilir olması, onların yararına açık olarak bulundurulması gerekir.

İstanbul’da kentin ve kentlinin hafızasında yer eden ne kadar sıradışı yapı varsa hepsinin, hak etmediği düşünülen halkın elinden alınarak ya ayrıcalıklı kesime sunulması ya da paraya tahvil edilmek üzere turizme yönelik yapılaşmanın kurbanı olması kaçınılmaz hale geliyor. Haydarpaşa Garı, limanı ve çevresi öyle bir projeyle sunuluyor ki, insanlar “yapılanacaksa, böyle değil de doğru dürüst yapılaşsın, hiç olmazsa göz zevkimiz bozulmasın” diyecek hale getiriliyor. Sırada TRT İstanbul Radyosu var. Yıkıp yenisini yapalım önerisi getirilen Taksim’deki Atatürk Kültür Merkezi’nin de altının turistik çarşı olarak yeniden yapılandırılması düşünülüyordur, kim bilebilir ki, her şey olabilir. Turizmin kültürle birlikteliğinin nasıl olması gerektiğini ve ne yazık ki olmaması gerekenleri bu sayının dosyasında işliyoruz.

XXII. Dünya Mimarlık Kongresi’nin coşkusunu hep birlikte yaşadık. İstanbul, konuklarına güzelliklerini ve keşmekeşini sundu, sorunlarını becerebildiği kadarıyla tartışmak istedi. Buna katılma isteği gösterenler de, kendi dağarcığındakini sunmakla yetinenler de oldu, hepsini ilgiyle izledik. Şimdi belleğimizdekileri, elimizdeki dokümanları değerlendirme, sindirme dönemi. mimar.ist diğer Oda yayınlarıyla birlikte, bu kapsamda yapılacak
katkılara açık olacaktır.

Kongre için hazırladığımız İngilizce özel sayının ilgiyle izlendiğini de belirtmek isterim. Kongreye emeği geçen tüm arkadaşlarımıza teşekkürlerimizle...

H. Bülend Tuna