Editörden

---

UIA 2005 İstanbul Kongresi geldi çattı, yapılan hazırlıklar son noktasında, tüm kentte yaşanacak bir mimarlık şöleni bizleri bekliyor.

Kongre’nin ve ardından gerçekleştirilecek olan UIA Genel Kurulu’nun akıllarda olumlu ve kalıcı izlerle kalacağının ipuçlarını görüyoruz, en azından bizim için böyle olacağı kesin. Dünya çapında mimarları ağırlamak, mimarlık ve kentimiz üzerine onların görüşlerini dinleme fırsatımızın olması başlı başına bir heyecan kaynağı. Kongre’ye sunulan bildirilerin nicelik ve niteliğinin olumlu düzeyi de Kongre’nin yaratacağı birikimin habercisi. Ayrıca Yerel Yönetimler Zirvesi, mAAN Kongresi gibi pek çok önemli etkinlik kongreyle eş zamanlı olarak düzenleniyor.

Her gün İstanbul’la ilgili birbirinden ilginç projeler karşımıza çıkıyor. Ne yazık ki bunları hemşerilerimizle birlikte aynı zamanda basından izlemek durumunda kalıyoruz. Bazıları belli ki yıllardır üzerinde durulan, eleştirilen projelerin yeniden düzenlenerek gündeme gelmesi şeklinde; bazıları ise tamamen nevzuhur. Özellikle son anda çıkan ve oldukça fantastik öğeler taşıyan öneriler basında ilgiyle karşılanıyor, tepki gösteriliyor: Sivriada’ya Semazen, Kadıköy mendireğine Fatih heykeli, Haliç’e kalyon biçiminde otel gibi. Oysa çok daha geniş alanları ve kitleyi ilgilendiren büyük çaplı yatırımlar söz konusu; Haydarpaşa Garı ve çevresi ile ilgili proje de bunlardan biri. Büyükşehir Belediye Başkanımız Cannes’da uluslararası gayrimenkul yatırımcılarına kentimizle ilgili bu projelerle ilgilenmeleri çağrısı yapıyor, son derece cazip şartlar söz konusu ediliyor ve tabii ki olumlu cevap alınıyor. Projelerin her biri kendi başına birer inceleme konusu olarak değerlendirmeyi hak ediyor. Kentin yaşam kalitesini yükseltmek ve mevcut çarpıklığı gidermek için ayrılabilecek kaynakların, rezerv alanların, kısıtlı bir kullanıcıya hitap eden ayrıcalıklı imar alanlarına dönüştürüleceği endişesini taşıyoruz.

 “Depremini Bekleyen İstanbul” için bunca araştırmadan, toplantılardan, deprem şûralarından, kongrelerden sonra, hem de “deprem riskini azaltmaya yönelik kentsel dönüşüm projeleri” adı altında yapılanlar bunlar. Belli ki yılların güzelliğini demlemiş yaralı İstanbul, uluslararası sermayenin iltifatına mazhar oluyor. Uzun mücadeleler sonucunda ancak 20 katı yıktırılabilen ve yıllarca kentin siluetinde bir heyula gibi duran Park Otel de yine bir emlak zengini tarafından satın alınarak gündeme getiriliyor. Belli ki çok sağlam garantiler alınarak böylesi bir işe girişilmiş, mevcut karkasın iş merkezi olacağından, üstüne ilave konut bloku yapılacağından söz ediliyor. Heyhat, bunca çaba, verilen hukuk mücadelesi, derlenen vatandaş tepkisi, STK ve meslek odaları dayanışması, uyanan kentlilik bilinci, basının duyarlılığı boşuna mıydı? Elbette değil; haksızlık-hukuksuzlukta ısrar, kazanımları boşa çıkartan ölçüsüz yetki kullanımı, her türlü usulsüzlüğün üstünü örten iş bitiriciliğe övgü eğilimi hepimizi yoruyor, bıktırıyor. Oysa kentimiz, kentlilerinden daha fazla duyarlılık ve katkı bekliyor, bunu da hak ediyor.

İstanbul Kongresi belirlenen “Kentler/MimarlıkLAR’ın Pazaryeri” teması çerçevesinde, çok yoğun bir şekilde yaşadığımız bu süreci tartışmak için önemli bir fırsat. Kongre’ye gelecek meslektaşlarımızla kente yapılan bu imar saldırısını irdeleyebilmeyi, mimarın sorumluluğunu değerlendirebilmeyi önemsiyorum. Meslektaşlarımızın kentlerinde karşılaştıkları imar suçlarına karşı ne gibi birlikteliklerle ve yöntemlerle yaratıcılıklarını sergilediklerini izleyebileceğiz; kente karşı duyarlılık konusunda da paylaşacağımız pek çok şey olduğunu düşünüyorum. Mimarın güzellikler yaratma ve yaşam kalitesini artıracak biçimde yapılı çevrenin oluşmasına katkıda bulunmanın yanı sıra, kente karşı böylesi bir duyarlılığa sahip olmasının beklenmesi doğaldır. Bu özelliğin ülkemiz mimarlarına özgü bir “davranış bozukluğu” olmadığı da böylece algılanmış olur.

Duyurduğumuz gibi bu sayımızın dosya konusu UIA 2005 İstanbul Kongresi. Deniz İncedayı’nın editörlüğünde hazırlanan dosyamızda sizleri Kongre ortamına hazırlayacak yazılar bulacaksınız. mimar.ist olarak Kongre’ye yönelik çalışmalarımız da sürüyor. “Mimarlığın gündemini mimar.ist’ten izlemek” başlıklı bir sergiyi ve derginin İngilizce özel sayısını hazırlıyoruz.

17. sayımızda “Turizm, Kültür ve Mimarlık” temasını işleyeceğiz, katkılarınızı bekliyoruz. Yeni sayılarda buluşmak üzere...

H. Bülend Tuna